Karel Heynderickx
Karel Heynderickx (Sint-Niklaas, 27 januari 1875 - Doesburg, 4 oktober 1962) was een Belgisch gemeentelijk ambtenaar, Vlaams activist en lid van de Raad van Vlaanderen.
Jeugd
Op 27 januari 1875 zag Karel Heyndrickx (eigenlijk Heynderickx volgens zijn geboortecertificaat) het levenslicht te Sint-Niklaas. Zijn vader, Bernardus Josephus Heynderickx was een wol- en katoenverver. Hij volgde als telg uit de gegoede katholieke burgerij zijn middelbare schoolopleiding aan het Klein Seminarie in Sint-Niklaas, waar hij in 1893 mee de Waasse Studentenkring oprichtte.
Studententijd
In het academiejaar 1892-1893 vatte hij te Leuven zijn universitaire studies in de rechten aan. Zijn kot was gelegen op de Muntstraat 48, te Leuven. Hij werd al snel actief in het studentenleven en was van 1896 tot 1899 hoofdredacteur van het studentenblad Ons Leven. Op zondag 6 februari 1898 richtte hij samen met August Borms de Waasse Club te Leuven op. Datzelfde jaar stelde hij het Studentenliederboek op.
Latere leven
Heynderickx promoveerde in 1899 tot advocaat en was de eerste advocaat die zijn eed in het Nederlands aflegde aan het Hof van Beroep te Gent. Hij nam in 1900 de functie van stadssecretaris op in Sint-Niklaas, waar hij zich vóór 1914 ook manifesteerde als een van de meest actieve promotoren van de Vlaamse Beweging, onder andere als voorzitter van de Katholieke Gilde en de Vlaamse Kring. Hij werd in 1908 secretaris van het Davidsfonds waar hij samen met voorzitter Emiel Vliebergh en propagandist Eligius Ossenblok de hernieuwde opbloei van deze katholieke cultuurvereniging bewerkstelligde.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog sloot hij zich aan bij het activisme. Hij raakte als een van de voormannen in de Katholieke Vlaamsche Oudhoogstudentenbond in 1916 betrokken bij de vernederlandsing van de Gentse hogeschool. Hij ondertekende met Leo Meert en Marten Rudelsheim het Manifest van de nieuwe Hoogeschoolbond en aanvaardde in 1916 een benoeming tot erehoogleraar in het administratief recht aan de Vlaamse Hogeschool in Gent. Hij sloot zich in 1917, na een aanvankelijke weigering, toch aan bij de Raad van Vlaanderen en werd ook voorzitter van de Dietsche Bond. In 1918 werd hij verkozen tot Gevolmachtigde voor Binnenlandse Zaken in de Commissie van Gevolmachtigden. Hij merkte tegen het einde van de oorlog dat zijn situatie uitzichtloos werd en vluchtte naar Den Haag in Nederland om te ontsnappen aan de repressie. Het zou tot 1922 duren vooraleer hij daar een betrekking vond als handelsvertegenwoordiger voor een Duitse firma van fotomateriaal. Pas toen kon zijn gezin, dat negen kinderen telde, worden herenigd. Intussen was Heynderickx, zoals zovele activistische ballingen, geëvolueerd tot een uitgesproken aanhanger van de Groot-Nederlandse beweging. Daarin speelde hij tijdens het interbellum een bescheiden rol. Hij werd bij verstek veroordeeld tot de doodstraf.
Vanaf 1936 was hij actief in Karel Waternaux' Stichting Noord-Nederland-Vlaanderen, als voorzitter van de Haagse afdeling. Hij was eveneens voorzitter van De Groot-Nederlandsche Actie (1940-1941) en in die jaren ook lid van Arnold Meijers Nationaal Front. Als oud-activist kreeg Heynderickx tijdens de Tweede Wereldoorlog schadevergoeding en een pensioen van de Bormscommissie, wat hem nadien opnieuw moeilijkheden bezorgde met de Belgische autoriteiten.
ijdens de laatste tien jaar van zijn leven woonde Heynderickx in het Gelderse stadje Doesburg, dat hem inspireerde om na meer dan een halve eeuw weer te gaan schilderen. Op 4 oktober 1962 overleed Karel Heynderickx te Doesburg, Nederland maar werd begraven in zijn geboortestad Sint-Niklaas, waar in de Bibliotheca Wasiana ook het merendeel van zijn nagelaten papieren bewaard wordt.
Bronnen
- Hulde van “Ons Leven” aan zijnen hoofdopsteller, verzamelaar van het studentenliederboek Karel Heynderickx, Ons Leven, tijdschrift der Lovensche studenten, 11, 40 (22 juni 1899): 1.
- Joos, Moniek, Catalogus van de verzameling van Karel Heynderickx °Sint Niklaas, 27 januari 1875, + Doesburg (Ned.), 4 oktober 1962, Stadssecretaris, Secretaris-generaal, Catalogi van speciale verzamelingen Nr 4, Stedelijke openbare bibliotheek Sint-Niklaas, 1978.
- https://nevb.be/ (2023)
