Bractwo Czapki Studenckiej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bractwo Czapki Studenckiej (oficjalnie Bractwo Czapki Studenckiej Uniwersytetu Jagiellońskiego; pot. BCS UJ) to organizacja studencka zarejestrowana i działająca na Uniwersytecie Jagiellońskim, której celem jest propagowanie noszenia czapki studenckiej na UJ oraz innych polskich uczelniach, integracja międzywydziałowa, międzyuczelniana i międzynarodowa oraz kultywowanie i poznawanie tradycji studenckich.

Bractwo Czapki Studenckiej Uniwersytetu Jagiellońskiego
Herb BCS UJ
Info:
Nazwa:	Bractwo Czapki Studenckiej Uniwersytetu Jagiellońskiego
Skrót:	BCS UJ
Fundacja:	20.08.2009
Założyciel(e):	Tadeusz Hessel v/o Kumdo Kasper Krawet v/o Pumba
Flaga:
Flaga BCS UJ
Barwy:
Srebrny-Niebieski-Złoty
Dewiza:	«In varietate unitas» (łac. «W różnorodności jedność»)
Lokalizacja:	Kraków
Facebook:	https://fb.com/BractwoCzapkiStudenckiejUJ
WWW:	http://bractwoczapki.pl/
E-mail:	bcs@uj.edu.pl

Symbole

Dewiza

"In varietate unitas" (łac. "W różnorodności jedność") nawiązuje do głoszonej od początku powstania organizacji zachęty do integracji wszystkich studentów, bez względu na ich polityczne poglądy, religię, seksualność czy przynależność do innych organizacji, uczelni czy pochodzenie etniczne i geograficzne. Bractwo Czapki Studenckiej jest organizacją apolityczną i poglądy ich członków są traktowane jako ich osobiste wybory.

Czapka

Jest to czapka z aksamitnego sukna z ośmioma zaszywkami, daszkiem i złotym sznurkiem na otoku. W odróżnieniu od dekla, jest nieco większa i oryginalnie nie posiada haftów. Prototypem dla uszycia pierwszej reaktywowanej czapki studenckiej w 2009r. stała się czapka Dr. n.med. Jerzego Michalewskiego.

Przypinki na czapce

Przypinki, inaczej zwane pinsami, pojawiły się gęsto na czapce reaktywowanej. Na czapkach przedwojennych przypinano jedynie kilka najważniejszych przypinek, zwykle z emblematem uczelni. Jednak nowa generacja studentów wzoruje się na belgijskich Calotte, Penne czy francuskiej Faluche, przypinając oznaczenia zgodnie z pewną logiką. Trójkąt powstały pomiędzy przednimi zaszywkami stanowi tzw. miejsce "święte", gdzie można przypiąć znaczek własnej uczelni, kraju, pinsa Bractwa lub wydziału. Na prawo, kierując się ruchem wskazówek zegara, znajduje się część uczelniana, rejestrująca przebieg studiów. Można tam przypiąć odznaki związane z oznaczeniem własnego wydziału, przedmiotem studiów czy tzw. gwiazdki oznaczające każdy rok studiowania. Te ostatnie są również importem belgijskiego zwyczaju, z tą różnicą, że na belgijskich czapkach złote gwiazdki oznaczają ukończony rok studiów, srebrne powtarzany, a płótno w jakimś kolorze pod gwiazdką - zmianę kierunku studiów. Polskie gwiazdki są nieco większe od belgijskich i wszystkie mają jednakowy miedziany kolor. Na lewo od części świętej znajduje się część związana z historią danej osoby w Bractwie. Mogą się tam pojawić przypinki zdobyte na imprezach Bractwa lub z wyjazdów do zaprzyjaźnionych organizacji, pinsy oznaczające funkcje pełnione w Bractwie i tym podobne. Wiele symbolicznych pinsów jest zakupywanych w Belgii (podczas wyjazdów lub przez jakąś osobę realizującą zbiorowe zamówienie dla chętnych), stąd na czapce też i takie zwyczaje, jak tzw. łapki przyjaźni (dwie witające się ze sobą ręce), czyli pinsy, które można jedynie otrzymać od kogoś na znak przyjaźni. Zwykle z tyłu i na środku czapki pojawiają się też przypinki związane z innymi podróżami studenta lub bardziej odpowiadające jego osobistym zainteresowaniom. Zwykle nie zachęca się studentów, aby umieszczali na czapkach jakichkolwiek emblematów związanych z religią czy polityką, w myśl zasady, że BCS UJ i w ogóle czapka studencka są środowiskami areligijnymi i apolitycznymi. Inną zasadą jest taka, że nieochrzczeni członkowie czapki nie przypinają do niej nic przed chrztem, kiedy nabywa się prawo do noszenia przypinki z herbem Bractwa oraz pinsa podarowanego przez rodzica chrzestnego. Mimo to są to raczej niepisane zasady, bo ich celem nie jest krępowanie indywidualnej kreatywności studentów. Poza tym Bractwo raczej zachęca wszystkich studentów do noszenia czapek raczej niż promuje swoje własne zwyczaje, bo one są przeznaczone jedynie dla chętnych.

Herb

Blazon: w polu błękitnym pantera ze skrzydłami, ogonem, szyją i tułowiem smoka, wspięta, srebrna w uzbrojeniu złotym, ziejąca złotym płomieniem, trzymająca w obu łapach złote berło rektorskie w słup.
W klejnocie nad hełmem przykrytym czapką studencką w kolorze purpurowym, dwa skrzyżowane berła zwieńczone szyszkami chmielowymi, złote. Labry błękitne, podbite srebrem.
Dewiza: IN VARIETATE UNITAS.

Obecna, obowiązująca, wersja herbu została zaprojektowana w 2018r. przez profesjonalnego heraldyka - Roberta Fidurę.
Wraz z powstaniem oficjalnego herbu, spełniającego wymogi heraldyczne, przystąpiono do emisji nowego oficjalnego pinsa Bractwa, który jest rozdawany Członkom Zwyczajnym.
Opracowano również flagę BCS UJ. Flaga to płat o proporcjach wysokości 5 do szerokości 8 niebieski z żółtym krzyżem św. Andrzeja, na którym centralnie herb Bractwa według ustalonego wzoru, z żółtym obramowaniu.

Historia herbu

2009 - powstaje pierwsza wersja. Według pierwotnego pomysłu Kumdo w tarczy herbowej znajdował się Smok Wawelski (postać z "Porwania Baltazara Gąbki") w medycznej, bordowej czapce na głowie. Obok niego stała beczka piwa, na tarczy herbu wisiała ponownie czapka wydziału lekarskiego, a ze wstęgi pod herbem z napisem BCS wyrastały dwa pawie pióra, nawiązujące do folkloru krakowskiego.

Historyczne Herby BCS UJ
2010	2011	2014

W innej bardzo wczesnej wersji w tarczy herbowej znajduje się Smok Wawelski trzymający w jednej łapie kufel piwa – nieodłączny atrybut studenta, a w drugiej czaszkę, która – wraz ze znajdującą się obok laską Eskulapa/Asklepiosa – stanowi symbol medycyny (kierunku studiów założycieli BCS UJ). Smok ma na głowie czapkę studencką w kolorze odpowiednim dla Wydziału Lekarskiego. Napis pod wstęgą z piórami pozostał bez zmian. Autorem obu wizualizacji jest Kamil Szczupak. Obydwie wersje pierwszego herbu były wykorzystane na plastikowych przypinkach, które pełniły funkcję oficjalnego pinsa, który otrzymywali nowo ochrzczeni Członkowie Bractwa.
Wersja z 2011 roku to jedna z nieoficjalnych prób zbliżenia wizualnej reprezentacji do modelu heraldycznego. Tarcza herbowa jest podzielona na trzy pola: berła UJ, herb Krakowa oraz czapkę studencką w dolnym polu. Wersja ta nie przyjęła się w szerszym użytku.
Wersja z 2014 roku, autorstwa Zofii Krasińskiej: kształt tarczy herbowej jest wzorowany na tarczy herbu i logotypu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tarcza jest wielopolowa, o rozmieszczeniu elementów podobnym do stylów „w krzyż skośny” lub „w rosochę”. Grafika zawiera berło nawiązujące do bereł Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest to tylko jedno berło, które wizualnie krzyżuje się ze skrzydłem smoka. Jego głowa jest w centrum grafiki i otacza owalny kształt zawierający anagram BCS. Kształt ten nawiązuje do pieczary smoka w Krakowie, w której niegdyś mieściła się karczma. Poniżej anagramu widnieje wąż Eskulapa, który jest nawiązaniem do Wydziału Lekarskiego CM UJ. Poniżej niego widnieje dewiza: IN VARIETATE UNITAS. Tarczę herbową wieńczy czapka studencka nachodząca na tarczę. Ma ona spełniać funkcję herbowego hełmu. Spod czapki wystaje szyszka chmielu otoczona dwoma listkami. W rozszerzonej wersji herbu chmiel przeradza się również w labry dookoła czapki. Projekt ten został wykonany dzięki dofinansowaniu Samorządu Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i na jego podstawie sporządzono pierwszy oficjalny pins BCS UJ, przyznawany nowo ochrzczonym Członkom Bractwa.

Barwy

Barwy wynikają bezpośrednio z blazonu herbu i mają bardzo szerokie zastosowanie - flagi, gadżety, pinsy. Są to: srebrny, niebieski i złoty. Warto jednak wspomnieć, że BCS UJ jako organizacja nie stosuje “barw” w rozumieniu burszowskim/korporacyjnym. Zgodnie z tradycją Uniwersytetu Jagiellońskiego czapki mają bowiem kolory poszczególnych wydziałów.

• Wydział Prawa i Administracji – czarny
  
• Wydział Lekarski – bordowy
  
• Wydział Farmaceutyczny – bordowy z granatowym otokiem
  
• Wydział Nauk o Zdrowiu – bordowy z czarnym otokiem
  
• Wydział Filozoficzny – srebrny szary
  
• Wydział Historyczny – niebieski
  
• Wydział Filologiczny – granatowy
  
• Wydział Polonistyki – granatowy z błękitnym otokiem
  
• Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej – fioletowy
  
• Wydział Matematyki i Informatyki – fioletowy z granatowym otokiem
  
• Wydział Chemii – żółty
  
• Wydział Biologii – zielony
  
• Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej – brązowy
  
• Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych – karminowy
  
• Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii – piaskowy
  
• Wydział Geografii i Geologii – szmaragdowy
• Międzywydziałowe Indywidualne Studia Humanistyczne – srebrny szary z granatowym otokiem
  

Hymn

Hymnem Bracwa Czapki Studenckiej UJ jest utwór Breve Regnum (łac. "Krótkie królowanie"). To pieśń żaków krakowskich spisana w XV wieku. Pieśń opisuje zwyczaje krakowskich studentów, którzy w czasie beanaliów między 15 a 22 października wybierali króla żaków i spędzali czas na zabawie i życiu w odwróconym porządku. Krótkie królowanie to tygodniowy czas życia na opak, po którym czas wracać do ustalonych norm.

Zarząd BCS UJ kadencji 2018/19 podczas bankietu z okazji 10-lecia działalności Bractwa

Organizacja

Zarząd

Zarząd składa się z pięciu członków i jest wybierany na roczną kadencję w październiku.

• Wielki Mistrz
  
• Kasztelan (zastępca)
  
• Skarbnik
  
• Sekretarz
  
• Magister Cantandi
  
  

Od 2019 roku w skład Zarządu mogą wchodzić tylko aktywni studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Komisja Rewizyjna

Bractwo posiada również trzyosobową Komisję Rewizyjną, która jest organem kontrolnym i pełni rolę sądu koleżeńskiego.
Ustalenia z 2021 na temat obowiązującego Statutu przywróciły możliwość czynnego prawa wyborczego dla Weteranów dotyczącego wszystkich stanowisk oraz biernego prawa wyborczego do Komisji Rewizyjnej.

Status członków

Beanus - kandydat do Bractwa. Po wyrażeniu chęci przystąpienia do Bractwa wybiera rodzica chrzestnego, który przygotowuje go do chrztu i decyduje, kiedy Beanus jest gotowy do stania się pełnoprawnym członkiem. Prawo do noszenia czapek nie jest ograniczone do członków zwyczajnych, a wręcz propagowane wśród niezrzeszonych studentów, a ich ozdabianie nie jest oficjalnie skodyfikowane, to tradycyjnie przyjmuje się, że beani przed chrztem nie przypinają niczego do swoich czapek.
Członek Zwyczajny - może nim być tylko student UJ, który przeszedł chrzest BCS UJ, jednak Bractwo dopuszcza chrzest studentów spoza uczelni, aby szerzyć ideę noszenia czapek i tworzenie podobnych bractw (formalnych i nieformalnych) na innych uczelniach.
Członek Weteran - osoba, która została ochrzczona i uzyskała status członka zwyczajnego, ale skończyła studia
Członek Honoris Causa - jakakolwiek osoba, która znalazła uznanie BCS UJ i otrzymała czapkę honoris causa, która ma kolor pomarańczowy, nie kojarzona z żadnym wydziałem. Pierwszym członkiem Honoris Causa jest profesor Zdzisław Gajda.

Wydarzenia Cykliczne

Karczma

Karczma to czapkowa odmiana cantusu. Rozpoczyna się od części formalnej, w czasie której obowiązuje ściśle przestrzegany porządek, którego pilnuje powoływany na tę okazję Magister Disciplinae. Jeśli na Karczmie są obecni przedstawiciele innych organizacji, to każda z nich odśpiewuje swoją piosenkę. Odśpiewywana jest obowiązkowo pieśń semestrów. W czasie karczmy mogą odbywać się chrzty. Karczmę otwiera uroczyste odśpiewanie Gaudeamus Igitur, natomiast część oficjalną kończy odśpiewanie Breve Regnum, która pieśnią BCS UJ. W czasie części oficjalnej nie wolno odchodzić od stołu ani zabierać głosu bez zezwolenia Magistra Discipline. Zarząd zasiada przy stole prezydialnym i przewodzi programowi.

Ostry Dyżur

Ostry dyżur to nieformalne spotkanie, odbywające się częściej niż karczma. Jego celem jest spotkanie i integracja, śpiew piosenek studenckich.

Reaktywacja

Kilkudniowa Impreza rozpoczynająca rok akademicki oraz kolejną rocznicę działalności Bractwa. Nazwa nawiązuje do wskrzeszenia tradycji noszenia czapek studenckich i kolejna edycja jest numerowana zgodnie z latami istnienia BCS UJ. Zwykle jest to impreza otwarta nie tylko dla studentów nowo przyjętych na studia, lecz także dla licznych gości z zagranicy i z zaprzyjaźnionych polskich organizacji. Trwa kilka dni i zwykle jest okazją do prelekcji o zwyczajach studenckich, karczmy, chrztów, imprezy C.I.B.A., zwiedzania Krakowa lub okolic, marszu Monôme, rozgrywek piwerka (zielonogórska nazwa popularnej gry flanki) i innych.

Juwenalia

Przy okazji odbywających się Juwenaliów Krakowskich BCS UJ organizuje swoją imprezę pod nazwą Międzynarodowych Dni Folkloru Studenckiego. Jest to największe wydarzenie w czapkowym kalendarzu imprez. Organizacja gości wtedy studentów i absolwentów z wielu krajów Europy (m.in. Belgii i Francji). Dni te zawsze mają swój motyw przewodni, zaczerpnięty z popkultury (Gwiezdne Wojny, Asterix i Obelix etc.). Korzystając w przerwie w zajęciach studenci uczestniczą w krakowskim korowodzie juwenaliowym oraz spędzają czas na integracji w formie wykładów czy wyjazdów, które pomagają pielęgnować zwyczaje i historię żaków krakowskich.

Ułańskie Zdrowie

Ułańskie Zdrowie jest wzgórzem położonym niedaleko Krzeszowic, na wschód od miejscowości Tenczynek. Nazwa wzgórza związana jest właśnie z owymi ułanami, powstańcami listopadowymi, kuracjuszami pobliskiego sanatorium/szpitala w Krzeszowicach . Kiedy kuracjusze poczuli się trochę lepiej, a rany im bardzo nie doskwierały, wychodzili na pobliskie wzgórze, by wznieść toast za swe zdrowie. Stąd też i górka nazwana została Ułańskim Zdrowiem. Bractwo Czapki Studenckiej kontynuuje co roku tradycję ułańską, każdej jesieni organizując wyprawę do Krzeszowic. Na szczycie wznoszony jest toast za ułanów, śpiewanie pieśni ułańskich i wykonanie totemu z czapek. Po zdobyciu wzgórza uczestnicy wycieczki udawali się na spotkanie z mentorem – profesorem Zdzisławem Gajdą, który zapraszał ich na poczęstunek do swojego domku zwanego Castel Gajdolfo w Zabierzowie. Odkąd ta lokalizacja nie była już dostępna, Bractwo zaczęło spotykać się z Profesorem po powrocie do Krakowa na kolacji lub piwie.

Adapciak

Adapciak to wyjazd integracyjny dla nowych studentów UJ, kandydatów do Bractwa i wszystkich zainteresowanych jego działalnością, który odbywa się jeszcze przed rozpoczęciem zajęć na uczelni . W planie wydarzenia znajdują zwykle się między innymi: oprowadzanie po studenckim Krakowie, wycieczki górskie, integracja przy ognisku, poznawanie studenckich piosenek i zwyczajów.

Kudłacze

Kudłacze to coroczny wiosenny wyjazd weekendowy w góry. Początkowo miejscem docelowym było schronisko w Kudłaczach, jednak z czasem wyjazd przeniósł się w inne miejsca w górach. Angielskie tłumaczenie Kudłaczy to Shaggy, więc początkowe kudłaczowe przypinki były poświęcone poszczególnym postaciom z kreskówki Scooby Doo.

Ognisko posesyjne

Odbywa się co roku w Krakowie po zakończeniu letniej sesji w miejscu znanym członkom BCS UJ. Początkowo było okazją do spalenia notatek z wykładów. Jest okazją do ostatniego spotkania przed wakacjami.

Inne cykliczne spotkania BCS UJ

W latach 2010-2020 profesor Zdzisław Gajda wielokrotnie zapraszał studentów do swojej posiadłości w Zabierzowie na kolędowanie lub grilla. Zwyczajem stało się także organizowanie przez Czapkę okazjonalnych karczem: wigilijnej, andrzejkowej, mikołajkowej, Id Marcowych. Z czasem wyewoluowała tradycja organizowania Karczmy Jesiennej i Wiosennej.

Rodzaje aktywności

Tradycje stare i nowe

• Kim jest Tadek? - zakaz pytania o to, kim jest Tadek należy do najstarszych tradycji BCS UJ. Na wszelki wypadek nowi członkowie są przestrzegani, aby nie pytać o to. Tradycja oryginalna.
  
• Chrzest czapkowy - Beanus, który chce zostać prawowitym członkiem Bractwa, wybiera rodzica chrzestnego, który go do tego przygotowuje przez okres od kilku miesięcy do roku. Znane są jednak przypadki, kiedy okres przygotowania przedłużał się w nieskończoność i beanus podejmował decyzję o zmianie rodzica. Kiedy rodzic oceni, że że Beanus jest gotowy, może przeprowadzić egzamin z wiedzy na temat tradycji studenckich i historii Bractwa. Chrzest podzielony jest na część pokazu zadania chrzcielnego (może bym być taniec, śpiew, zadanie taktyczne albo praktyczne, zgodnie z fantazją rodziców chrzestnych i samego chrzczonego), część pytań otwartych z sali (wypada wtedy zapytać: "Co jesteś w stanie zrobić dla Czapki?") oraz sam chrzest, w czasie którego nowy członek Bractwa musi wypić kufel piwa ze swojej czapki, a potem nałożyć ją na głowę. Otrzymuje wtedy pinsa z herbem Bractwa oraz okolicznościowy pins od rodzica chrzestnego. Zabronione jest jakiekolwiek poniżanie chrzczonego. Nowo ochrzczony członek nowi czapkę wywiniętą podszewką do góry do momentu, aż następnym razem usłyszy Gaudamus. Tradycja mieszana.
  
• Zakony - to formalne albo nieformalne grupy, do których mogą należeć członkowie różnych organizacji. Pierwszy zakon w BCS UJ był tajny, więc nie można o nim nic napisać. Tradycja importowana.
  
• Śluby - jeśli dwie osoby tak zadecydują, mogą zawrzeć ślub czapkowy. Jest to ślub au rebours i złamanie go, czyli wejście w relację seksualną, powinno skutkować ogoleniem głów na łyso. Niektórzy twierdzą, że ta sama zasada obejmuje dziecko i rodzica chrzestnego. Tradycja importowana.
  
• Zakaz gubienia czapki - bezwzględny zakaz zostawiania czapki byle gdzie i traktowania jej jak zwykłego nakrycia głowy. Jest oczywiście respektowana wobec osób stowarzyszonych, gdyż przyjmuje się, że od studentów niepraktykujących tradycji (niezwiązanych z Bractwem) nie należy wymagać zbyt wiele, ale należy ich zachęcać do noszenia czapek. Ktokolwiek znajdzie niepilnowaną czapkę, może ją zabrać i wymagać wykonania zadania, aby właściciel ją odzyskał. Im dłużej właściciel ociąga się z rozpoznaniem, że czapkę zagubił lub wyrażeniem skruchy z tego powodu, tym trudniejsze zadanie może go czekać. Zwykle nie zabiera się czapki na wspólnych noclegach w miejscu spania. Tradycja importowana.
  
• Brudzenie czapki - jest to jedna z najstarszych tradycji polskich studentów. Kiedy w Polsce jeździły tramwaje konne, studenci rzucali nową czapkę pod ich koła lub szyny. Później czyścili buty jej zewnętrzną stroną. Wszystko po to, aby ich nakrycie głowy nie wskazywało na to, że są studentami pierwszego roku. Tradycja oryginalna.
  
• Piwo "pilnujące" czapki - można zostawić piwo położone na czapce, kiedy udaje się do toalety. Wówczas nikomu nie wolno zabrać tej czapki, gdyż uważa się, że jest zaopiekowana we właściwy sposób. Tradycja importowana.
  
• Modyfikowanie czapki agrafkami, "kogucik" - Wpięcie agrafki w poprzek czapki lub zszywanie jej na różne sposoby modyfikuje jej kształt. Tradycja oryginalna (od przedwojennych studentów).
  
• Wpinanie pinsów w skodyfikowany sposób - Zobacz: Pinsy. Tradycja mieszana.
  
• Hawa Nagila - Śpiew i taniec weselnej żydowskiej pieśni Hawa nagila rozwesela serce i ożycia ciało. Tradycja oryginalna, wprowadzona przez Szymona Stankiewicza.
  
• Izolator Boguchwała nieliczni członkowie BCS UJ widzieli prawdziwy mecz tej legendarnej drużyny sportowej, ale większość członków może się jedynie zadowolić kupnem szalika lub pinsa. Zwyczaj przyszedł do Bractwa razem z Łukaszem Prykiem i jest kultywowany od kilku lat. Towarzyszy mu też śpiewanie zawołań Izolatora. Tradycja oryginalna.
  
• Spóźnianie się na karczmę - zwyczaj obecny w Bractwie od początku istnienia, jednak wyjątkowo pielęgnowany przez niektórych Wielkich Mistrzów. Pochodzenie jest trudne do ustalenia.
  
• Fałszowanie - wydaje się, że jest to tradycja oryginalna, ale potrzeba źródeł do ustalenia proweniencji tego procederu.
  
• Krzyczenie "Nie, nie, nie, nie!" - jest to zwyczaj BCS UJ, w którym członkowie z miłością wspominają wszystkie sytuacje, w których Martinus Loch, Magister Latinus, stara się nauczyć członków BCS śpiewać łaciński kanon o 2 w nocy lub akcentować prawidłowo po łacinie, jednak niezgodnie z polskimi zwyczajami zawołania "Meum est propositum". Zwyczaj oryginalny.
  
• Używanie łaciny, nie zawsze poprawne - pretendowanie do wskrzeszania tradycji goliardzkich obliguje do posługiwania się sformułowaniami typu: Sat Cantandi! Prosit Cantoribus! Prosit Seniori! czy Omnes at sedes!, jednak nigdy nie przeprowadzono testu znajomości treści Gaudeamus czy Breve Regnum z obawy przed porażką egzaminowanego i egzaminatora. Tradycja mieszana.
  

Aktywność w Polsce

Bractwo w swoich założeniach miało służyć tylko zabawie, w przeciwieństwie do licznych organizacji studenckich, których działalność mogłaby być wykorzystywana przez studentów do budowania kariery zawodowej. Od samego początku jednak podejmowano próby zorganizowania trochę szerzej pojmowanej rozrywki niż spotkania w pubach. Założyciele zwłaszcza krytykowali fakt, że czapki studenckie były zamawiane przez Samorządy Studenckie, wyjmowane jedynie na oficjalne uroczystości, a po nich przechowywane do następnej okazji. Bractwo zawsze zachęcało do noszenia czapek na co dzień, nawiązując do głównie przedwojennej tradycji.
Aby to zmienić, BCS UJ co roku przeprowadza kampanię promocji noszenia własnej czapki studenckiej. Ma ona zwykle nazwę: "Studencie, załóż czapkę", lub: "Zapytaj, Zamów, Załóż". Wówczas dzięki dofinansowaniu Samorządu Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego czapki studenckie są dostępne w cenach osiągalnych przez studentów. Innym sposobem promocji jest oczywiści chodzenie w czapce na co dzień oraz nieustający wakacyjny konkurs "Czapka zwiedza świat", czyli zachęta do przesyłania zdjęć w czapce z różnych stron świata.
Osoby noszące czapki studenckie były zapraszane do pełnienia warty przy Dębie Wolności w rocznice Sonderaktion Krakau czy śpiewały kolędy razem z Niezależnym Zrzeszeniem Studentów. W 2011 roku studenci wspólnie wybrali się na spacer na Kopiec Kościuszki. Sporadycznie organizowano także wyjścia do muzeów (Muzeum Farmacji, Muzeum AK), opery, kina, teatru (zwłaszcza Teatru Groteska) lub schronów krakowskich, z inicjatywy poszczególnych członków BCS UJ.
Niemałą popularnością wśród członków Bractwa cieszy się też krwiodawstwo. Studenci czy weterani z dumą zakładają czapkę udając się na oddanie krwi.
Do innych ciekawych inicjatyw należy morsowanie, do którego zachęceni czapkowicze pociągają kolejnych kolegów czy koleżanki.
W 2020 i w 2021 roku wraz z profesorem Gajdą grupa czapkowiczów udała się na Cmentarz Rakowicki, aby oczyścić groby profesorów medycyny i zapalić na nich znicze.
Zobacz też: Wydarzenia Cykliczne

Uczestnictwo w Międzynarodowym Życiu Studenckim

• Europejski Bankiet Tradycji Europejskich
• C.I.B.A.

Weterani

W 2019 roku jeden z założycieli, Kasper "Pumba", przejął zbiory pamiątek studenckich, aby otoczyć opieką Muzeum Tradycji Studenckich.
W 2018 i 2019 odbyły się dwa nieformalne spotkania członków weteranów. Nie nabrały one charakteru wydarzeń cyklicznych ani zorganizowanej działalności. Pandemia COVID-19 pokrzyżowała plany zorganizowania bankietu weterańskiego podobnego do bankietu jubileuszowego. 25.09.2021. zorganizowano planowaną pierwszą Karczmę Weterańską. Również w 2021, w grudniu, roku Kasper "Pumba" ufundował pinsa pandemicznego Hic habitat felicitas, wzorowanego na rzymskim reliefie.

Historia

Organizacja powstała początkowo jako nieformalna inicjatywa dwóch studentów medycyny: Kaspra "Pumby" i Tadeusza "Kumdo" 20.08.2009. Studenci zainspirowani wykładami z historii medycyny prowadzonymi przez prof. Zdzisława Gajdę i jego książką O ulicy Kopernika oraz osobistymi kontaktami z organizacjami belgijskimi, postanowili założyć podobną organizację w Polsce. Z czasem odkryli, że czapki w Polsce były noszone bardzo powszechnie przez studentów niezwiązanych z żadnymi organizacjami i przynależały do ogólnouniwersyteckich zwyczajów, kiedy to nowo przyjęty na studia udawał się do zakładu czapnika i nabywał prawo do noszenia czapki w kształcie charakterystycznym dla danej uczelni, ze złotym sznurkiem (w odróżnieniu od srebrnych sznurków przynależnych gimnazjalistom).
Kasper i Tadek kierowali się zamiarem reaktywacji czapki, która oznaczała przywrócenie zwyczaju noszenia jej z pewnymi modyfikacjami zaczerpniętymi z przykładów z Francji i Belgii. Między innymi do czapki dodano liczniejsze niż w przeszłości przypinki, których celem było rejestrowanie życia studenckiego: zarówno oficjalnego przebiegu studiów, jak i uczestnictwa w studenckich (i czapkowych) imprezach.
Jak mówi sam Tadek:
Zobaczyłem, że nie jest ważna sama czapka, ale dołączone są do niej wartości folkloru studenckiego np. śpiewanie piosenek, przekazywanie sobie pinsów na czapki czy kultywowanie pewnych zwyczajów. Właściciel takiego nakrycia głowy miał na nim oznakowane, gdzie i co studiuje, a dzięki czapkowym biesiadom miał okazję poznawać ciekawych ludzi z innych wydziałów.

Kadencje

2009
Wielki Mistrz – Tadeusz Hessel
Kasztelan – Kasper Krawet
Magister Bibendi – Paweł Nawrot
Skarbnik – Urszula Kasprzyk
PR – Małgorzata Lurzyńska
Magister Disciplinae – Jakub Nawrot

2011/2013
Wielki Mistrz: Magdalena Bryła
Kasztelan: Anna Maria Kuźma
Skarbnik: Zofia Krasińska
Sekretarz: Roksana Kidawa
Magister Cantandi: Paweł Mucha

2013/2014
Wielki Mistrz: Magdalena Bryła
Kasztelan: Anna Maria Kuźma
Skarbnik: Julia Jurczuk
Sekretarz: Stefan Bocheński
Magister Cantandi: Kasper Krawet

2014/2015
Wielki Mistrz: Grażyna Malinowska
Kasztelan: Mateusz Tomczyk
Skarbnik: Alicja Barć
Sekretarz: Paula Dybowska
Magister Cantandi: Tomasz Krok

2015/2016
Wielki Mistrz: Paweł Mucha
Kasztelan: Maciej Małecki
Skarbnik: Monika Kwater
Sekretarz: Patryk Gujda
Magister Cantandi: Maciej Solon

2016/2017
Wielki Mistrz: Maciej Małecki
Kasztelan: Monika Kwater
Skarbnik: Paulina Tomżyńska
Sekretarz: Łukasz Ciepły
Magister Cantandi: Łukasz Pryk

2017/2018
Wielki Mistrz: Damian Zych
Kasztelan: Weronika Manista
Skarbnik: Natalia Stachura
Sekretarz: Zuzanna Żmuda
Magister Cantandi: Kamila Dziewońska

2018/2019
Wielki Mistrz: Damian Zych
Kasztelan: Michał Gumułka
Skarbnik: Bartłomiej Olajossy
Sekretarz: Zuzanna Żmuda
Magister Cantandi: Artur Czajkowski

2019/2020
Wielki Mistrz: Michał Gumułka
Kasztelan: Patrycja Karauda
Skarbnik: Natalia Ciesielska
Sekretarz: Paulina Kozioł
Magister Cantandi: Daniel Zgliński

2020/2021
Wielki Mistrz: Patrycja Karauda
Kasztelan: Wiktor Sobol
Skarbnik: Artur Czajkowski
Sekretarz: Paulina Kozioł
Magister Cantandi: John Graff-Warburton

2021/2022
Wielki Mistrz: Bartłomiej Olajossy
Kasztelan: Wiktor Sobol
Skarbnik: Artur Czajkowski
Sekretarz: John Graff-Warburton
Magister Cantandi: Mateusz Żurek

2022/2023
Wielki Mistrz: John Graff-Warburton
Kasztelan: Mateusz Tomczyk
Sekretarz: Natalia Lisowska
Magister Cantandi: Mateusz Żurek

2023/2024
Wielki Mistrz: Paulina Kozioł
Kasztelan: Michał Malata
Skarbnik: Bartłomiej Grzeszykowski
Sekretarz: Marceli Mart-Łakomy
Magister Cantandi: Błażej Hałat

Kalendarium

2009
Marzec. Tadek i Kasper siedzą na wykładzie z obrazowania medycznego i rozmawiają o książce prof. Gajdy, ich wykładowcy historii medycyny. Dowiadują się o istnieniu polskich czapek studenckich. Tadek wiąże to z poznanymi w Besançon i Ransart belgijskimi penne i calotte. Tadek i Kasper spędzają dużo czasu na dyskusjach z profesorem Gajdą, gdzie nakreślają ideę organizacji. Początkowo myślą o tym, aby to było koło historii medycyny. Z czasem dojrzewa pomysł, aby to było bractwo.
20 sierpnia 2009 - data powstania Bractwa Czapki Studenckiej. Oprócz noszenia czapek ważny jest folklor studencki: integracja, śpiew, wymienianie się pinsami, koleżeństwo. Czapka działa w ramach Collegium Medicum UJ. Wielu studentów ze wszystkich wydziałów posiada swoje własne czapki.

Bractwo Czapki Studenckiej powołało pierwszy Zarząd, który wywodził się z Collegium Medicum UJ.
Ideę noszenia czapki wspierał ówczesny przewodniczący Samorządu Studentów, Adam Ryś, który także zakupił swoją czapkę i występował w niej na uczelnianych uroczystościach (np. złożenie kwiatów na grobie królowej Jadwigi w maju 2010).

2010
28 stycznia 2010 - pierwsza karczma Bractwa 28 kwietnia 2010 - Konferencja naukowa na Wydziale Historycznym (jedynym międzynarodowym prelegentem jest Roberto Martinez del Rio z Museo Internacional del Estudiante).
12 maja 2010 - złożenie kwiatów pod grobem Królowej Jadwigi (czapki są zaproszone a Samorząd Studencki nosi nosi czapki)
1 października 2010 - Czapka Reactivation Party. Odbywa się International Cantus: studenci biorą udział w inauguracji roku akademickiego i pochodzie z Collegium Maius do Auditorium Maximum. W Centrum Dydaktyczno-Kongresowym przy ul. św. Łazarza odbywają się prelekcje na temat studenckiego folkloru: Christobalt Mitrugno, Roberto Martinez del Rio, Frederic Widart i Kasper Krawet.
Bractwo spotyka się dość spontanicznie. Większość członków stanowią osoby z CMUJ, ale spotkania są organizowane w taki sposób, aby włączyć jak najwięcej osób.

2011
W tym roku odbywa się kilka karczm, druga reaktywacja, karczma andrzejkowa i wigilijna, zostają wprowadzone tzw. ostre dyżury, czyli nieformalne spotkania, gdzie można poznać studentów w czapkach, napić się z nimi i wspólnie pośpiewać. Bractwo urządza też wyjście na Kopiec Kościuszki i zwiedzanie Muzeum Medycyny. Po raz kolejny na reaktywację i juwenalia przyjeżdżają goście z Belgii. Zostaje nawiązany kontakt z korporacją Salia Silesia z Opola (goście z Opola przyjeżdżają do Krakowa na juwenalia i studenci krakowscy odwiedzają ich w maju). Studenci odkrywają Klub Buda w DS Bratniak UR przy ul. Czapskich. Poznają pana Andrzeja Pawłowskiego, który jako młody student tworzył kabaret Pod Budą wraz z Bohdanem Smoleniem i Zenonem Laskowikiem. Osoby skupione wokół Bractwa starają się napisać wspólnymi siłami statut, w myśl którego w czerwcu 2011 zostaje wybrany zarząd składający się z reprezentantów wszystkich dostępnych wydziałów oraz zarząd centralny. Pałeczkę Wielkiego Mistrza przejmuje Kasztanka czyli Magdalena Bryła, która dotąd bardzo aktywnie organizowała wydarzenia razem z Anną Marią Kuźmą. W 2011 roku Czapka zaczyna istnieć w mediach: w programie Kawa czy Herbata oraz na portalu MMKrakow.pl. Czapka po raz pierwszy uczestniczy w Uniwersyteckim Dniu Pamięci, pełniąc warty pod dębem wolności pod Collegium Novum. Czapka dołącza też do komitetu C.I.B.A. (Comité International de la Bonne Ambience, pl: Międzynarodowy Komitet Dobrego Melanżu). Reprezentacja BCS wyjeżdża na Bankiet Tradycji Europejskich do Strasburga.

2012
Rok zaczyna się od próby zwołania wyborów, ciągle w myśl reprezentantów każdego wydziału i trzyosobowego Prezydium (Wielki Mistrz, Kasztelan, Skarbnik). Czapka odwiedza Belgię w lutym. W marcu ma miejsce druga próba zwołania wyborów. W marcu też Czapka wybiera się po raz pierwszy do schroniska w Kudłaczach, gdzie świętuje trzeci rok swojego istnienia. W marcu też zostaje po raz pierwszy wprowadzona karczma Idy Marcowe, na której członkowie symbolicznie “zabijają” Wielkiego Mistrza. Nadal trwają prace nad statutem. Stałe wydarzenia Czapki to: Juwenalia, Czapka Zwiedza Świat, inauguracja roku akademickiego i Reactivation Party. Czapka znów odwiedza Salia silesia w Opolu, faluszardów w Lille, gości Ordre de la Bretelle w czasie wakacji. Tradycyjnie uczestniczy w Bankiecie Europejskim w Strasburgu.

W październiku odbywają się wybory, które już rezygnują z przedstawicieli poszczególnych wydziałów, za to zostaje powołana komisja rewizyjna.

2013
Klub Buda wznawia działalność po długim remoncie i zmienia się jego wystrój. Zmienia się też zarząd i pan Andrzej Pawłowski nie jest już bezpośrednio odpowiedzialny za jego funkcjonowanie, jednak pozostaje przyjacielem Czapki. Oprócz wszystkich stałych imprez czapki studenci wybierają się na Ułańskie Zdrowie do Krzeszowic oraz do domku profesora Gajdy w Zabierzowie. Liczba ostrych dyżurów zwiększa się.

2014
Do stałych punktów czapkowego kalendarza dochodzi letni grill u profesora Zdzisława Gajdy w Zabierzowie. Oprócz tego Czapka organizuje też wyjście do Muzeum Armii Krajowej, wspólne kolędowanie pod Collegium Novum wraz z NZS. Jest to też rok jubileuszu Uniwersytetu Jagiellońskiego. 14 maja członkowie Bractwa w czapkach uczestniczą w koncercie uniwersyteckim, jakim jest oratorium ,Carmina Burana w Filharmonii Krakowskiej. Na koncercie jest obecny m.in. rektor UJ prof. Wojciech Nowak.

2015
Podczas juwenaliów wprowadzono nowy zwyczaj rodem z Francji: marsz Le Monôme. Do stałych punktów w kalendarzu studenckim dodane zostaje posesyjne ognisko w Lesie Wolskim

2016
Rok otwiera ciekawe wydarzenie, jakim jest Sylwester z Czapką, czyli styczniowy Ostry Dyżur. Odbywa się to w sali klubowej w Starym Porcie. Ostre dyżury odbywają się tam regularnie raz na miesiąc lub dwa. Czapka organizuje Adapciak w Chałupie Chemików w Beskidzie Żywieckim. W tym też roku członkowie Bractwa organizują wspólne wyjście do opery krakowskiej na spektakl Orfeusz i Eurydyka oraz do kina na film Fantastyczne Zwierzęta i jak je znaleźć. Po raz pierwszy jest organizowany mikołajkowy ostry dyżur, który odtąd na stałe wchodzi do kalendarza imprez czapki. Czapka poznaje Bractwo Żółtego Szalika z Zielonej Góry. Jest to organizacja stowarzyszona z Kołem Naukowym Animatorów Kultury, które specjalizuje się w organizowaniu gry w piwerko. Do nieformalnych zwyczajów BCS UJ dołącza Hawa Nagila (śpiew i taniec) oraz kibicowanie drużynie Izolator Boguchwała.

2017
W kwietniu odwiedza Czapkę Cerle Marie Haps (Calotte). Reprezentanci Czapki odwiedzają po raz pierwszy Zieloną Górą i Bractwo Żółtego Szalika. Czapka organizuje obóz integracyjny (adapciak) W STT Lasek. Odbywa się też tzw. Wielka Rekrutacja, czyli seria spotkań na poszczególnych wydziałach, połączonych z promocją noszenia czapek, zachętą do ich zakupu w obniżonej cenie (dzięki wsparciu Samorządu Studentów). Czapka zaczyna propagować ideę dobrego PR-u. Zarząd zauważa, że dotychczasowa działalność kulturalna czy integracyjna Bractwa nie jest w nim wystarczająco uwydatniona, więc dokłada starań, aby fanpejdż Bractwa zmienił to postrzeganie. Innowacje Zarządu: Zuza "Rana" Żmuda wprowadza hasztag #DobryPR i polepsza wizerunek organizacji w mediach społecznościowych.

2018
Rok otwiera Czapkowy Bal Karnawałowy w DS Nawojka. W lutym w Krakowie goszczą belgijskie Calotte i odbywa się ostry dyżur z nimi. W kwietniu Łukasz Pryk organizuje po raz pierwszy Depositio Beanorum jako oddzielną imprezę otwartą dla wszystkich (wcześniej chrzty odbywały się w czasie karczem, przez co wydłużał się czas ich trwania lub sporadycznie podczas prywatnych spotkań, przez co nie wszyscy mieli okazję w nich uczestniczyć). W czasie chrztu zostaje użyty drewniany koziołek i karne symboliczne uderzenie książką w razie udzielenia błędnej odpowiedzi na chrzcielne pytanie. Także w kwietniu czapa wyjeżdża do Zielonej Góry, gdzie wygłasza wykład pt. Czapka studencka oznaką prawdziwego żaka. Adapciak jest zorganizowany w Kasince Małej, natomiast po jego zakończeniu jest zorganizowany ostry dyżur adapciakowy w Nawojce, aby sfinalizować integrację jego uczestników z pozostałymi członkami Bractwa. Po raz kolejny zostaje zorganizowane Depositio Beanorum (w październiku) w Starym Porcie. W listopadzie Czapka znów organizuje Wielką Rekrutację, ustawiając swoje stoisko na różnych wydziałach, dzięki współpracy z Wydziałowymi Radami Samorządu Studenckiego. W grudniu w Artefakt Cafe odbywa się pierwsze spotkanie starej gwardii czapkowej (weteranów). Tego roku Czapka ogłasza wyjazd na Kudłacze, jednak z przyczyn organizacyjnych na ostatnią chwilę wyjazd zostaje przeniesiony do Gorczańskiej Chaty. Od tej pory Kudłacze stają się umowną nazwą zimowego wyjazdu integracyjnego do górskiego schroniska. Innowacje Zarządu: Bartek "Kucharz" Olajossy wprowadza plik z wpływami i wydatkami organizacji dostępny on line.

2019
Oprócz stałych punktów programu w kalendarzu Czapki dochodzi do drugiego spotkania weteranów (w lutym). Także w lutym w klubie Żaczek Czapka organizuje śpiewogranie. W tym roku dzięki temu, że jedna z weteranek pracuje w teatrze Groteska, Bractwo korzysta ze zniżek na bilety do tegoż teatru, co jest radośnie wykorzystywane. Czapki udają się na Dzienniki Gwiazdowe, Skąpca, Mistrza i Małgorzatę i inne spektakle dla dzieci i dla dorosłych. Wyjazd “Kudłacze” odbywa się w schronisku Lubogoszcz. 6 kwietnia 2019 ma miejsce bankiet z okazji 10 lat Bractwa Czapki Studenckiej. Ma on miejsce w restauracji Bon Ami. Czapka gości przyjaciół z Polski i zagranicy, m. in. Frederica Widarta, prof. Zdzisława Gajdę, pana Andrzeja Pawłowskiego, Józefa Chorążego. Kasper “Pumba” z tej okazji wybija medal, przedstawiający Tadeusza Boya Żeleńskiego w czapce studenckiej. Autorką projektu jest Natalia Ciesielska. Medal w imieniu Bractwa zostaje wręczony wybranym obecnym i byłym członkom Bractwa a także osobom dla niego zasłużonym. Bractwo nadaje czapki honoris causa Kasprowi i Tadkowi.

2020
Trwa pandemia COVID-19 i większość wydarzeń jest odwoływana. Bractwo organizuje kilka projekcji filmów on line z możliwością komentowania lub gry. Odbywa się jedna prelekcja o polskich zwyczajach studenckich oraz o historii flamandzkich studentów.

2021
Mimo zakazów zgromadzeń z powodu obostrzeń związanych z COVID-19, odbywa się kilka imprez "top secret": ognisko, ostre dyżury. Przez większość roku spotkania odbywają się jednak on line. W październiku zostaje wybrany nowy Zarząd, który po pandemii organizuje coraz więcej zwyczajnych imprez na żywo: ostre dyżury, karczmy, Ułańskie Zdrowie itd. Pojawiają się nowe inicjatywy członków Zarządu: ożywiona działalność w mediach społecznościowych (założenie Instagrama, regularne posty na Facebooku) oraz konkursy na nowe zwrotki czapkowych piosenek. Zarząd wydaje też pocztówkę na Boże Narodzenie, której autorką jest Natalia Lisowska. W listopadzie czapkowicze wraz z profesorem Gają porządkują groby zmarłych profesorów medycyny na Cmentarzu Rakowickim.

2022
Zarząd kontynuuje swoją działalność. W tym roku po raz pierwszy odbywa się dyżur z okazji św. Patryka (nie odbywają się za to Idy Marcowe). Kudłacze odbywają się znów na Kudłaczach. W lutym eskaluje wojna na Ukrainie i wielu spośród czapkowiczów pomaga na bieżąco w organizowaniu pomocy humanitarnej (sprządanie akademików, organizacja magazynu darów itp). Trzyosobowa grupa odwiedza Zieloną Górę w kwietniu.

Zaprzyjaźnione organizacje

Lista organizacji, które były goszczone przez BCS UJ lub które były przez nie odwiedzane, w kolejności alfabetycznej.

Academia Studentica
AFA - Amicale des Faluchards Alsaciens
Bractwo Czapki Studenckiej Animus
Bractwo Żółtego Szalika
Cercle Psycho de Louvain-la-Neuve
Cerebri Hilares Opifices
C.I.B.A.
Faluche dijonnaise
Faluche Sciences Dijon
FAMA : Famosa Absurdarum Mulierum Academia
Goliardia Perugia - Griphonatus Goliardiae Perusinae
La Confrérie de L'Ordre de la Bretelle
Międzynarodowe Muzeum Studenta
Ordre de la Calotte Montoise
Ordre Rabelaisien de Belgique
Salia Silesia
Supremus Ordo Lacedaemoniorum Ellenicus
Supremus Ordo Taurini Cornus atque Pedemontanus
Tuna Medicina Murcia

Źródła

https://sites.google.com/site/czapkowyskrypt/tests
https://issuu.com/alma-mater/docs/alma_mater_167
https://www.museodelestudiante.com/Tachi.htm
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czapka_studencka
https://www.bractwoczapki.pl
https://play.google.com/books/reader?id=CGtIRj5A-x4C&pg=GBS.PA6&hl=pl